blog banner canavi blog banner canavi

Phân tích kỹ năng lắng nghe để giao tiếp hiệu quả hơn

Ông cha ta xưa đã có câu “Nói là gieo, nghe là gặt”. Muốn đạt được những thành công trong giao tiếp thì việc lắng nghe cũng cần phải có kỹ năng đặc biệt. Hãy cùng thử phân tích kỹ năng lắng nghe để đánh giá chính bản thân mình và rút ra kinh nghiệm nhé.

Trong cuộc sống hay công việc, để truyền đạt hiệu quả các thông điệp chúng ta cần đều cần đến kỹ năng giao tiếp, trong đó quan trọng nhất là kỹ năng lắng nghe. Nghe là một trong những giác quan phải có của con người, nhưng lắng nghe lại là kỹ năng cần trau dồi để đạt được thành công. Để hiểu sâu hơn về vấn đề này hãy thử đi vào phân tích kỹ năng lắng nghe theo nhiều khía cạnh.

1. Khái niệm về lắng nghe

Phân tích kỹ năng lắng nghe để giao tiếp hiệu quả hơn
Lắng nghe

Lắng nghe là một hoạt động tâm lý tích cực, có sự tham gia của ý thức. Lắng nghe không giống như nghe một âm thanh bình thường mà đòi hỏi người nghe phải chú ý tập trung để tiếp nhận âm thanh và hiểu được ý nghĩa thông tin mà âm thanh mang đến. Lắng nghe là một kỹ năng vô cùng cần thiết và quan trọng trong công việc và giao tiếp hàng ngày.

2. Ý nghĩa khi biết lắng nghe

Có kỹ năng lắng nghe hiệu quả trong giao tiếp giúp đem lại rất nhiều lợi ích và ý nghĩa cho cả người nghe và người nói.

♦ Người nghe sẽ thu thập được nhiều thông tin và hiểu được ẩn ý của người nói: Người nói sẽ muốn nói nhiều điều hơn với người biết lắng nghe. Vì vậy, việc chú ý lắng nghe những gì người nói truyền tải không những giúp nắm bắt được những thông tin cần thiết, mà còn kích thích người nói chia sẻ nhiều hơn và có thể kèm những thông điệp “ngầm” thông qua từ ngữ sử dụng để nói.

♦ Thỏa mãn đúng nhu cầu của người nói: Việc lắng nghe và tiếp nhận đúng thông tin sẽ giúp ta hiểu và thỏa mãn đúng được những yêu cầu mà người nói muốn truyền tải. Hơn nữa, việc chú ý lắng nghe cũng là đang tỏ ra tôn trọng và thỏa mãn nhu cầu được chia sẻ thông tin của người nói.

♦ Hạn chế những sai lầm trong truyền đạt thông tin: Việc chú ý lắng nghe trong khi giao tiếp sẽ giúp người nghe hiểu và có thời gian để cân nhắc xem nên phản hồi lại như thế nào cho hợp lý, tránh được những sai lầm do hấp tập, vội vàng mà hiểu sai, không chưa đúng ý của người nói.

♦ Giúp giải quyết được nhiều vấn đề: Trong giao tiếp, truyền đạt thông tin giữa người với người không thể tránh khỏi những mâu thuẫn, tranh cãi do 2 bên không chịu lắng nghe và thấu hiểu cho nhau. Nhưng khi đã có kỹ năng lắng nghe, thì thông tin sẽ được sáng tỏ, minh bạch hơn, giúp cả đôi bên hiểu rõ về vấn đề và cùng nhau giải quyết hiệu quả.

♦ Tạo không khí gần gũi, thân mật: Lắng nghe chăm chú khi người khác đang nói sẽ tạo ra bầu không khí gần gũi và tôn trọng lẫn nhau.

3. Các mức độ lắng nghe

Khi phân tích kỹ năng lắng nghe thì mức độ tập trung vào câu chuyện cũng rất đáng để lưu tâm. Tùy theo từng hoàn cảnh và vấn đề cụ thể mà việc tập trung lắng nghe được chia vào các mức độ từ ít đến nhiều như sau:

♦ Không lắng nghe hoặc lờ đi, bỏ ngoài tai toàn bộ lời của người nói

♦ Giả vờ như đang lắng nghe để an ủi người nói và che giấu việc mình đang không chú ý hoặc đang suy nghĩ về vấn đề khác.

♦ Nghe có chọn lọc, chỉ nghe những gì mình quan tâm, đây là cách lắng nghe có hiệu quả cao vì người nghe không phải tập trung liên tục mà vẫn nắm được những thông tin cần thiết.

♦ Lắng nghe chăm chú, thu nhận hết mọi lời nói và cố gắng hiểu người nói, phù hợp khi người nói cần chia sẻ khúc mắc hay vấn đề gì đó.

♦ Lắng nghe thấu cảm là mức độ cao nhất của kỹ năng lắng nghe. Người nghe không chỉ lắng nghe mà còn phải đặt mình vào vị trí của người nói để hiểu họ nghĩ gì. Người nghe phải đi sâu vào nội tâm của người nói, lắng nghe không chỉ qua tai, mà còn bằng cả trái tim. Như vậy, người nghe sẽ không chỉ lắng nghe được những điều được nói ra thành lời mà còn cả những ẩn ý bên trong đó.

Phân tích kỹ năng lắng nghe để giao tiếp hiệu quả hơn
Các cấp độ của lắng nghe

4. Nguyên nhân gây mất chú ý khi lắng nghe

Phân tích kỹ năng lắng nghe là rất cần thiết. Tuy nhiên không phải ai cũng biết lắng nghe một cách hiệu quả hoặc gặp khó khăn trong việc lắng nghe để đạt được mục đích của mình. Điều này có thể là do những nguyên nhân sau đây:

♦ Yếu tố chủ quan

  • Tốc độ tư duy: Tốc độ tư duy thường nhanh hơn nhiều so với tốc độ nói. Tong quá trình nghe, chúng ta thường bị dư ra nhiều thời gian và hay bị nghĩ sang những vấn đề khác. Do đó, suy nghĩ rất dễ bị phân tán trong quá trình lắng nghe. Vì vậy hãy tập cách nói thẳng vào vấn đề, nói ngắn gọn, nhưng đầy đủ thông tin và chính xác.

  • Thái độ nghe: Nhiều người dễ bị thiếu kiên nhẫn và chán nản khi phải lắng nghe người khác nói quá nhiều hoặc nhiều người cùng tranh nói một lúc. Thử tập khả năng tập trung trong vòng vài phút sẽ giúp tăng hiệu quả lắng nghe hơn rất nhiều.

  • Tâm lý nghe: Lắng nghe là một quá trình của nhận thức. Vì vậy, hiệu quả lắng nghe thông tin có tốt hay không phụ thuộc rất nhiều vào nhận thức của người nghe. Nếu như người nghe đã có những thành kiến hay định trước trước đó với người nói hoặc vấn đề cần nói thì sẽ có ảnh hưởng rất nhiều đến hiệu quả lắng nghe.

  • Thói quen xấu: Có rất nhiều thói quen xấu mà ta thường mắc phải khi lắng nghe đó là: hay cắt ngang lời người khác nói, giả vờ lắng nghe, lười suy nghĩ,... Tất cả đều làm giảm hiệu quả của việc lắng nghe đáng kể.

♦ Yếu tố khách quan

  • Môi trường giao tiếp: Điều kiện môi trường ảnh hưởng rất nhiều đến việc lắng nghe. Nếu trong một môi trường quá ồn ào, nhiều âm thanh hỗn tạp hoặc nhiều sự vật di chuyển thì sẽ dễ làm người nghe bị giảm sự chú ý.

  • Vấn đề phức tạp: Với những vấn đề phức tạp, ít liên quan hoặc liên quan khá xa, chúng ta thường có xu hướng bỏ qua và không muốn lắng nghe nữa.

  • Các yếu tố khác như ngôn ngữ, giọng điệu, hành động,.. của người nói cũng ảnh hưởng nhiều đến nhu cầu lắng nghe.

5. Kỹ năng lắng nghe có hiệu quả            

Lắng nghe hiệu quả sẽ giúp thấu hiểu mọi vấn đề nhanh chóng và tìm ra phương án giải quyết phù hợp. Để có một kỹ năng lắng nghe có hiệu quả trong cuộc sống và công việc, cần phải rèn luyện những yếu tố sau đây.

♦ Tạo bầu không khí bình đẳng, cởi mở.

Không khí giao tiếp bình đẳng, cởi mở sẽ tạo tâm lý thoải mái cho cả người nghe và người nói. Để tạo được bầu không khí đối thoại như vậy, cần chú ý đến khoảng cách, vị trí, tư thế và cử chỉ của người nói và người nghe.

  • Khoảng cách, vị trí đứng của 2 người không nên quá gần hoặc quá xa, tầm 1 sải tay là vừa đủ.

  • Hai bên phải ngang tầm, cùng đứng hoặc cùng ngồi, đối diện hướng quay vào nhau.

  • Không khoanh tay hay đút tay vào túi quần vì đây là những cử chỉ thể hiện sự không muốn chia sẻ.

  • Khi lắng nghe, phải xác định trước mục đích lắng nghe là gì để chọn mức độ lắng nghe phù hợp, tâm trạng thoải mái.

♦ Bộc lộ quan tâm

Hãy thể hiện sự quan tâm đến cho người nói thông qua những cử chỉ, tư thế hay hành động cụ thể như:

  • Luôn hướng mình về phía người nói

  • Thể hiện thái độ tập trung, nghiêm túc lắng nghe

  • Ghi chép lại một số thông tin của người nói

  • Nhìn người nói một cách nhẹ nhàng, không quá tập trung vào một điểm nào trên cơ thể người nói.

  • Gật đầu đồng ý, không bẻ tay, vân vê đồ vật khi đang lắng nghe

♦ Tập trung cao độ

Phân tích kỹ năng lắng nghe để giao tiếp hiệu quả hơn
Tập trung lắng nghe cao độ

Tập trung là yếu tố rất quan trọng trong kỹ năng lắng nghe, vì không tập trung thì sẽ không thể lắng nghe hết thông tin hoặc nghe không hiệu quả, dẫn đến sai sót, hiểu lầm. Vì thế, khi phân tích kỹ năng lắng nghe, chúng ta bắt buộc phải chú ý đến yếu tố này. Để rèn luyện, hãy cố gắng tập trung lắng nghe và ghi nhớ một điều gì đó trong vòng 1 - 2 phút. Sau đó, tự tăng thời gian tập trung lắng nghe lên. Cố gắng luyện tập không để bị phân tán suy nghĩ khi đang tập trung.

♦ Gợi mở, khuyến khích người nói

Để nghe được nhiều thông tin hơn, hãy khuyến khích người nói “trút bầu tâm sự” bằng cách:

  • Hãy tỏ ra mình có am hiểu về vấn đề và có sự đồng cảm với người nói

  • Chú ý quan sát đến thái độ, cử chỉ, hành vi và biểu cảm nét mặt của người nói

  • Bỏ thêm một số câu để người nói nối dài nội dung truyền tải như “sau đó thế nào”, “chắc lúc đó bạn đã cảm thấy…”

♦ Phản hồi lại

Hãy diễn đạt lại nội dung mà người nói đã truyền đạt theo cách hiểu của mình để cả 2 cùng thống nhất về vấn đề. Việc phản ảnh lại vấn đề sẽ giúp cho người nghe kiểm định lại độ chính xác của việc lắng nghe và cho người nói biết cần phải giải thích hay bổ sung gì không qua quá trình lắng nghe trở lại.

Thông qua việc phân tích kỹ năng lắng nghe ở trên, hy vọng đã giúp các bạn có được nhiều thông tin bổ ích cũng như rèn luyện kỹ năng lắng nghe thật hiệu quả để đạt thành công. Ngoài ra bạn đọc có thể xem thêm những kỹ năng khác trong mục cẩm nang tìm việccẩm nang tuyển dụng của Canavi.

About the Author:

Chuyên viên Tư vấn tuyển dụng

Là một chuyên viên tư vấn tuyển dụng, tôi luôn hướng đến những giá trị tốt đẹp nhất. Tôi tin rằng, những bài viết về bí quyết tìm việc, bộ câu hỏi phỏng vấn, cách phát triển kỹ năng...sẽ giúp ứng viên nhanh chóng tìm được công việc phù hợp, giúp cho nhà tuyển dụng tìm được nhân tài.

Bài viết được quan tâm

Có thể bạn sẽ thích